Potas

Potas jest pierwiastkiem chemicznym należącym do metali alkalicznych, wraz z sodem zaliczany jest do najistotniejszych makroelementów, które konieczne są do prawidłowej pracy naszego organizmu. Odpowiada on między innymi za prawidłową pracę serca, jak również zapobiega wystąpieniu obrzęków. Konieczny jest także do pracy układu nerwowego oraz mięśni. Potas to najważniejszy kation wewnątrzkomórkowy, jaki aktywuje około 300 enzymów uczestniczących w przemianach węglowodanów, białek oraz tłuszczów. Niestety niewielu z nas zdaje sobie sprawę z tego, iż organizm człowieka może bardzo ucierpieć zarówno przy niedoborze, jak i nadmiarze potasu. Jest to o tyle istotne, że niewystarczająca ilość tego makroelementu zauważalna jest coraz częściej. Skutkiem niedoboru są choroby i schorzenia, które prowadzić mogą do zgonu, albowiem zatrzymana może zostać praca serca. Potas został odkryty i wyodrębniony początkiem XIX wieku. Dokonał tego Sir Humphry Davy, brytyjski fizyk i chemik. Polska nazywa zaproponowana została, podobnie jak nazwy innych pierwiastków, przez Filipa Waltera – specjalistę chemii organicznej.

Właściwości

Potas znajduje się głównie we wnętrzu komórek (około 90%), pozostała jego część (około 8%) zlokalizowana jest w kościach. Jest to pierwiastek, jaki występuje we wszystkich tkankach oraz płynach ustrojowych. Potas rozpuszcza się w wodzie, a także przenosi ładunki elektryczne. Ten makroelement to jeden ze składników soku trawiennego, jego stężenie we krwi wynosi od 3,5 mmol/l do 5,5 mmol/l. Największe jest przede wszystkim w wątrobie, w czerwonych krwinkach oraz w mięśniach. Za regulację gospodarki potasowej opowiadają głównie nerki, to one gwarantują utrzymanie poziomu tego pierwiastka na właściwym poziomie. Jeśli z przeprowadzonych badań krwi wyniknie, że w organizmie jest mniej, niż 3,5 mmol/l to wówczas do czynienia będziemy mieć z hipokaliemią, przy przekroczeniu wartości 5,5 mmol/l występuje natomiast hiperkaliemia. Warto też mieć świadomość tego, że przyswajanie potasu ułatwia witamina B6, dlatego wskazanym jest, aby wybierać produkty, w których występuje również ta witamina. Ponadto przyswajaniu tego makroelementu sprzyja spożywanie w kilku, małych dawkach.

Zastosowanie (rola w organizmie)

Potas to jeden z najważniejszych pierwiastków w naszym organizmie – jest potrzebny do jego pracy. Razem z sodem i chlorem zalicza się go do grona elektrolitów, czyli składników mineralnych, jakie w szczególności odpowiadają za regulację gospodarki wodnej organizmu. To między innymi od niego zależy regulacja ciśnienia osmotycznego, powstanie impulsów nerwowych oraz utrzymanie właściwej objętości płynów. Jon potasowy uczestniczy w regulowaniu pH komórki, czyli równowagi kwasowo-zasadowej. Dodatkowo potas bierze udział w przemianie węglowodanów, metabolizmie białek, a także wydzielaniu insuliny. Z uwagi na to, że bezproblemowo przemieszcza się przez błony komórkowe, to ma możliwość dostarczania komórkom składników odżywczych, a także usuwania niepotrzebnych produktów przemiany materii. Nie można pominąć także tego, że ten makroelement pomaga prawidłowo funkcjonować mięśniom, układowi nerwowemu, jak również przyczynia się do dotleniania mózgu. Ważny jest w codziennej diecie osób uczących się, studiujących i pracujących umysłowo, albowiem pozytywnie wpływa na koncentrację oraz myślenie. Jeśli w naszym organizmie będzie prawidłowa ilość potasu, to wówczas kontrolowana będzie praca nerek (ma to wpływ na ilość zatrzymywanej wody w organizmie) oraz ciśnienie krwi (obniża je oraz reguluje rytm pracy serca). Dodatkowo potas pobudza wydzielanie insuliny, jak również bierze udział w przewodnictwie nerwowym.

Źródło (występowanie) Potasu

Potas jest makroelementem, jaki uda nam się znaleźć w wielu produktach spożywczych, oprócz cukrów i tłuszczów. Z uwagi na to, w przypadku osób prawidłowo się odżywiających sporadycznie odnotowuje się niedobór tego makroelementu, albowiem zalecane ilości dostarczane są wraz z pożywieniem. Jeśli zależy nam na uzupełnieniu tego pierwiastka w swojej codziennej diecie to przede wszystkim warto sięgnąć po suszone owoce - rodzynki, morele, śliwki oraz figi. Duże ilości potasu występują także w owocach (głównie w jabłkach, kiwi, śliwkach, brzoskwiniach, morelach, bananach, cytrusach oraz awokado), orzechach (pistacje, orzechy włoskie, orzechy arachidowe), otrębach, nasionach, czekoladzie i kakao. Nie można zapomnieć o pomidorach, które dla większości osób stanowią najlepsze źródło potasu. Okazuje się, że ten makroelement nie występuje wyłącznie w tych warzywach, znajdziemy go we wszystkich przetworach z nich sporządzonych. Ponadto poszukując bogatego źródła potasu warto zwrócić uwagę na ziemniaki, nasiona roślin strączkowych (biała fasola, soczewica, ciecierzyca, groch) oraz zielone warzywa liściaste. Powodów do niepokoju nie powinni mieć także wielbiciele mięsa, albowiem potas występuje także w mięsie (królik, czerwone mięso, kurczak, dziczyzna) oraz rybach (dorsz, flądra, sardynki, łosoś). Niewielkie jego ilości występują dodatkowo w nabiale (mleko, ser, twarogi), jajach oraz jasnym pieczywie.

Zapotrzebowanie na potas

Zapotrzebowanie organizmu na potas uzależnione jest od szeregu czynników. Najważniejszym kryterium jest wiek – mniej potasu potrzebują dzieci, więcej dorośli. W przypadku niemowląt do 6. miesiąca życia zalecana dawka to 400 mg potasu, u niemowlaków do 1. roku życia zaleca się spożycie 700 mg na dobę. Dawka potasu znacznie wzrasta w przypadku starszych dzieci. W wieku 1-3 lata zaleca się przyjmowanie 2400 mg na dobę, w wieku 4-6 lat rekomendowana dawka to 3100 mg, w wieku 7-9 lat zaleca się podawanie dzieciom 3700 mg, natomiast w wieku 10-12 lat rekomenduje się 4100 mg. Spożycie potasu u nastolatków (13-18 lat) oraz osób dorosłych wynosić powinno 4700 mg. Szczególnie o ten makroelement zatroszczyć winny się kobiety karmiące piersią – w ich przypadku dzienne spożycie wynosić powinno 5100 mg. W innych źródłach znaleźć można informację, że dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na potas to od 2000 mg do 3000 mg. Jeśli nie jesteś pewny czy w Twoim organizmie jest odpowiednia ilość tego pierwiastka to wówczas zdecyduj się na przeprowadzenie badań krwi oraz konsultację ich ze specjalistą, albowiem sam jednoznacznie nie będziesz w stanie ich dokładnie zinterpretować. W niektórych przypadkach konieczna okazuje się suplementacja potasu, jednak tyczy się to wyłącznie osób zmagających się z niedoborem tego pierwiastka. Preparaty takie nie powinny być stosowane bez konsultacji lekarskiej.

Przyczyny i skutki niedoboru

Przyczyn niedoboru potasu może być wiele, jednak z większości z nich często nie zdajemy sobie sprawy. Na niedobór narażone są osoby będące na restrykcyjnej diecie odchudzającej, zmagające się z biegunkami, wymiotami, jak również przyjmujące środki przeczyszczające. Jeśli dopadnie nas zatrucie, bądź grypa żołądkowa, to niezwykle istotnym jest, aby nie doprowadzić do odwodnienia organizmu. Elektrolity uzupełnia się pijąc duże ilości wody, bądź przyjmując lekarstwa. Z brakiem wystarczającej ilości potasu często zmagają się także osoby, które przyjmują środki moczopędne, które przy dłuższym stosowaniu mogą doprowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej w organizmie. Do tej grupy zalicza się również diabetyków, osoby nadużywające alkoholu oraz kobiety podczas laktacji, albowiem pierwiastek tracony jest wraz z mlekiem. Niewielki niedobór zazwyczaj jest dla nas niezauważalny, a organizm samodzielnie jest w stanie poradzić sobie z tym problemem. Jeśli jednak będzie się to nasilało, to istnieje wiele objawów, które powinny nam uzmysłowić, że w naszym organizmie jest zbyt mało potasu. Zalicza się do nich między innymi opuchnięte ręce i nogi. Ponadto objawem niedoboru są także skurcze i drżenie mięśni (szczególnie łydek i ud) występujące głównie w upalne dni oraz w trakcie aktywności fizycznej. W taki sposób organizm przekuje nam informację, że wraz z potem straciliśmy dużo potasu i koniecznym jest jego uzupełnienie. U osób zmagających się z niedoborem tego makroelementu wyróżnia się także regularne zmęczenie, osłabienie oraz zdenerwowanie. Objawem niedoboru może być również senność. Zauważa się także arytmię serca, czyli zaburzenia rytmu serca, jakie objawiają się przyspieszeniem, zwolnieniem, bądź nieregularnością jego pracy, a także pogorszeniem pracy mięśni szkieletowych. Pojawiają się także problemy z perystaltyką jelit, do jakich zalicza się wzdęcia oraz zapacia. Odnotowano także przypadki omdleń. Skutków niedoboru jest wiele i każdy z nich jest zagrożeniem dla naszego zdrowia, dlatego powinniśmy się ich wystrzegać. Hipokaliemią, bądź hipopotasemią nazywa się poważny niedobór tego makroelementu. Dochodzi do niego głównie w przypadku znaczącej utraty potasu wraz z moczem. Dotyka ona głównie osoby, jakie zmagają się z upośledzeniem funkcji nerek i nadnerczy, pojawia się także w przypadku przyjmowania leków regulujących ciśnienie krwi oraz substancji moczopędnych. Jeśli na czas nie zatroszczymy się o dostarczenie do organizmu potasu, to wówczas dojść może do zaburzeń pracy nerek, rabdomiolizy, a nawet zatrzymania akcji serca.

Przyczyny i skutki nadmiaru

Większości z nas problem ten nie będzie dotyczył, ponieważ organizm samodzielnie jest w stanie regulować nadmiar potasu w ciele. Nadmiar tego pierwiastka zwykle wydalany jest z potem, moczem oraz kałem. Nadmiar potasu występuje najczęściej w przypadku osób mających problemy z nerkami, albowiem w ich przypadku może dość do zgromadzenia zbyt dużej ilości jonów. Skutkować to może apatią, osłabieniem mięśniowym oraz zaburzeniem pracy serca, co finalnie może stwarzać zagrożenie dla życia człowieka. Nadmiar potasu w organizmie nazywamy hiperkaliemią, która dotknąć może osoby zmagające się z przewlekłymi i poważnymi chorobami nerek, a także osoby, które niewłaściwie przyjmują suplementy.

Dodaj komentarz

Olej z Ogórecznika Lekarskiego – zimnotłoczony Bio
10 (100%) 2 votes