Wapń

Wapń to makroelement, jaki buduje zęby, kości, jak również potrzebny jest do prawidłowej pracy mięśni. Jego nazwa – calcium pochodzi od łacińskiego słowa calx, które oznacza wapno. Pierwiastek ten należy do grupy berylowców. W organizmie człowieka wapń jest najobficiej występującym składnikiem mineralnym. W 99% stanowi budulec szkieletu, natomiast 1 % wapnia krąży wraz z krwią, albowiem uczestniczy on w elementarnych procesach życiowych. W organizmie człowieka całkowita zawartość wapnia to około 1,5% (1,4-1,6%) masy ciała. Prosto zatem obliczyć ile waży wapń w naszym organizmie, w przypadku osoby ważącej 60 kg, waga wapnia to około 1 kg. W tej chwili badania pokazują, że gro z nas przyjmuje zbyt małą ilość wapnia w codziennej diecie. Tyczy się to szczególnie maluchów, dla których pierwiastek ten jest elementarnym składnikiem, albowiem to on odpowiedzialny jest za właściwy wzrost oraz mocne zęby i kości. Niedobór wapnia w przypadku każdego z nas może okazać się bardzo niebezpieczny. Dlatego tak ważne jest, aby zatroszczyć się o jego odpowiednią ilość. W przypadku osób dorosłych niedostateczna ilość tego składnika mineralnego może przyczynić się do zwiększonej podatności na złamania kości, kurczliwości mięśni, jak również do pękania zębów. Ponadto wapń pełni istotną rolę w prawidłowej pracy serca i układu nerwowego. Oczywiście niektórym z nas wydaje się, że ilość przyjmowanego wapnia jest wysoka, niemniej jednak nie wszyscy mają świadomość tego, że wapń może być wypłukiwany z organizmu, a ma to miejsce zazwyczaj w przypadku nieodpowiedniej diety.

Właściwości

Wapń to życiodajny pierwiastek, jaki odgrywa istotną rolę w naszym organizmie. W surowicy krwi występuje on w trzech formach, a mianowicie jako wapń zjonizowany, w kompleksach z dwu-wodorowęglanami, a także z białkami (przede wszystkim albuminą). Prawidłowe stężenie wapnia we krwi dorosłego człowieka to od 2,1 do 2,6 mmol/l. Odpowiednie stężenie utrzymują hormonalne mechanizmy regulacyjne. Nie toleruje on wysokich temperatur, dlatego należy pamiętać o tym, że gotowane warzywa oraz inne produkty poddawane obróbce termicznej mogą utracić swoje właściwości. Poziom wapnia w surowicy krwi uzależniony jest głównie od ilości przyjmowanego wapnia wraz z pożywieniem, stopnia wchłaniania wapnia w przewodzie pokarmowym, jak również stopnia wydalania go razem z moczem. Wraz z wiekiem wchłanianie wapnia jest coraz mniejsze.

Zastosowanie (rola w organizmie)

Okazuje się, że wapń pełni szereg zasadniczych ról w naszym organizmie, mimo że zwykle nie zdajemy sobie z tego sprawy. Jest on potrzebny do właściwej pracy komórek, odpowiedniego skurczu mięśni oraz krzepnięcia krwi. Oczywiście wapń to elementarny budulec kości i zębów. Wszyscy rodzice powinni zatroszczyć się o to, aby dziecko w pierwszych latach życia otrzymało odpowiednie ilości tego pierwiastka, ponieważ właśnie w tym czasie jest on najbardziej potrzebny. Osoby mające większe ilości wapnia w kościach mają mniejszy problem z ich łamliwością, ponieważ są one mocniejsze. Ponadto ten makroelement odpowiedzialny jest za regulację pracy układy nerwowego, albowiem poprawia przekaz impulsów nerwowych. Nie można pominąć także tego, że kontroluje on proces krzepnięcia krwi. Dodatkowo pomaga dbać o sprawne mięśnie oraz odpowiedni sen. Wielu z nas nie docenia tego, że ten składnik mineralny pozytywnie wpływa na nasz nastrój. Niestety gro z nas nie ma również świadomości tego, że po wapń sięgnąć warto wtedy, gdy zmagamy się z trudno gojącymi się ranami, albowiem jest on wówczas niezwykle pomocny. Jony wapnia pomagają utrzymać równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Oprócz tego wapń jest składnikiem diety niezwykle ważnym dla alergików, ponieważ łagodzi alergie skórne i pokarmowe.

Źródło (występowanie)

Podaje się, że najlepiej przyswajalnym źródłem wapnia jest nabiał. Dlatego też musimy zatroszczyć się, aby w naszej codziennej diecie znalazło się mleko, jogurt, twaróg, kefir, maślanka, ser twarogowy, ser żółty podpuszczkowy. Jednak szczególnie uważać powinniśmy na ser żółty. Faktem jest, iż zawiera on spore ilości wapnia, niemniej jednak w jego skład wchodzą także duże ilości tłuszczu i cholesterolu. Dlatego dzienna, rekomendowana dawka to 2 plasterki. Ponadto ten makroelement znajdziemy w warzywach (np. jarmuż), rybach w konserwie (np. tuńczyk, sardynki, szprotki), ziarnach sezamu, migdałach, maku, kiełkach fasoli oraz orzechach. Coraz więcej mówi się o tym, że w przypadku dzieci najodpowiedniejsze będą produkty mleczne fermentowane, czyli kefiry, jogurty oraz maślanki, albowiem zawierają one mniej laktozy, niż mleko, a dzięki temu lepiej tolerowane są przez najmłodszych. Wapń znajdziemy też w wodzie mineralnej, która cechuje się wysoką zawartością tego pierwiastka. Niewiele osób ma świadomość tego, iż co poniektóre produkty utrudniają wchłanianie wapnia, dlatego nie należy ich ze sobą łączyć. Zalicza się do nich niektóre produkty zbożowe, tłuszcze nasycone, a także produkty zawierające kwas szczawiowy (m.in. szczaw, szpinak, rabarbar).

Zapotrzebowanie

Dzienne zapotrzebowanie na wapń uzależnione jest głównie od wieku, największe jego ilości są potrzebne dzieciom, osobom starszym oraz kobietom w ciąży. W tej chwili znaleźć można różnorodne informacje na temat dawkowania. Wiele źródeł podaje, że dzieci od 1. do 6. miesiąca powinny przyjmować 210 mg na dzień, dzieci od 6. do 12. miesiąca przyjmować z kolei powinny 270 mg. Nieco zwiększa się dawka w przypadku starszych dzieci. Maluchom w wieku 1-3 lata zaleca się 500 mg dziennie, w wieku 4-8 lat 800 mg, natomiast nastolatkom od 9. do 18. roku życia rekomenduje się 1500 mg dziennie. Dorośli do 50. roku życia potrzebują 1200 mg, natomiast po tym wieku - 1500 mg. Niemniej jednak coraz częściej spotkać się można z nieco mniejszym, zalecanym dawkowaniem. Podaj się, że w przypadku osób dorosłych zalecana dawka to 800 mg, w przypadku kobiet ciężarnych 1400-1600 mg, natomiast kobiety karmiące piersią winny dziennie przyjmować 1600-2000 mg wapnia. Spotkać można się również z tym, że dzienna zalecana dawka w przypadku dzieci to 700 mg. Jak widzisz normy są bardzo zróżnicowane i często zależne są od osób przygotowujących wykaz, jak i ośrodka badawczego. Jeśli chcesz dowiedzieć się jak dużo wapnia potrzebuje Twój organizm, to najlepszym rozwiązaniem będzie konsultacja z lekarzem, który odpowie na wszystkie nurtujące Cię pytania. Wapń przyswajany jest przez organizm wyłącznie przy obecności witaminy D, dlatego musimy pamiętać o tym, aby ona także dostarczana była do organizmu. Jej źródłem może być m.in. jogurt naturalny, tuńczyk w konserwie oraz łosoś. Jednakże witamina D może być syntezowana także podczas przebywania na słońcu. Suplementacja wapnia w niektórych przypadkach jest konieczna, jednak zadecydować powinien o tym specjalista. Dzisiaj suplementy diety zawierające w swoim składzie ten cenny składnik mineralny znajdziemy w aptekach, jak i dobrych sklepach internetowych. Należy jednak pamiętać, że zdarza się, iż wapń przyjmowany w tabletkach może zmniejszać wchłanianie fluoru i antybiotyków tetracyklinowych.

Przyczyny i skutki niedoboru

Wiedząc jak duże zapotrzebowanie nasz organizm ma na wapń, musimy zdać sobie sprawę z tego, że większość z nas przyjmuje około 400 mg tego pierwiastka dziennie. Ten makroelement magazynowany jest w tkance kostnej, niemniej jednak w pewnym momencie zapasy mogą się skończyć, albowiem jest on pobierany do krwioobiegu. Niedobór może wiązać się również z dietą bogatą w tłuszcze, albowiem mogą one utrudniać wchłanianie tego makroelementu. Wchłanianie wapnia do kości utrudniają ponadto produkty takie jak kawa, cukier, alkohol, ryby oraz jajka. Niewiele osób wie, że niekorzystanie działać na wapń będzie zbyt duża ilość białka w codziennej diecie. Nadmiar białka może przyczynić się do jego usuwania, zatem najważniejsza jest równowaga w trakcie codziennej diety. Na niedobór uważać szczególnie powinny kobiety w ciąży, albowiem może to prowadzić do szeregu negatywnych skutków. Zaliczymy do nich krzywicę u dzieci, osteomalację oraz osteoporozę. W przypadku każdego z nas początkowo niedobór może objawiać się bólami stawów, skurczami mięśni, spowolnieniem tętna oraz drętwieniem kończyn. Jeśli nie zadbamy wówczas o dostarczenie do organizmu wapnia, to wówczas może dojść do krwotoków z nosa, ubytków w uzębieniu, problemów ze snem, trudności w chodzeniu, notorycznych złamań kości, jak również stanów lękowych. W przypadku najmłodszych dojść może do utraty zębów oraz zahamowania wzrostu. Warto wiedzieć, że fachowo niedobór wapnia nazywa się hipokalcemią – jest to stan obniżonego poziomu wapnia we krwi, gdzie stężenie wapnia całkowitego w surowicy nie jest większe niż 2,25 mmol/l.

Przyczyny i skutki nadmiaru

Przedawkowanie wapnia zdarza się naprawdę rzadko w przypadku osób mających dobrze zbilansowaną dietę, szczególnie jeśli jest on przyjmowany wraz z pożywieniem. Do przedawkowania może dojść, jeśli każdego dnia zażywać będziemy suplementy diety, przekraczając 3-4 g na dobę. W większości przypadków nadmiar tego pierwiastka związany jest z chorobą. Z nadmierną ilością tego związku mineralnego w organizmie zmagać mogą się osoby mające problemy z tarczycą oraz zmagające się z nowotworem. Jeśli wapnia będzie zbyt dużo w naszym organizmie, to może on odkładać się w miejscach, w których nie powinien (ściany tętnic i żył, nerki, drogi moczowe, tkanki miękkie piersi kobiet). Pierwsze skutki przedawkowania, jakie można odnotować to depresja, problemy z koncentracją, bóle kostne, nudności, brak apetytu oraz zaparcia. Doprowadzić to może do obniżenia wchłaniania żelaza i cynku, a nawet powstania kamieni nerkowych. Stan podwyższonego poziomu wapnia nazywa się hiperkalcemią i dochodzi do niej, gdy stężenie wapnia całkowitego w surowicy przekroczy 2,75 mmol/l.

Zalecenia

Na preparaty z wapniem uważać szczególnie powinny osoby zmagające się z kamicą nerkową oraz chorobami tarczycy – winny one skonsultować się z lekarzem.
Kakao Criollo – surowe ziarno Bio
Oceń kategorie