Ilex guayusa

Ilex guayusa, czyli ostrokrzew gujański jest to wiecznie zielone drzewo z rodziny ostrokrzewowatych. Może osiągać wymiary nawet do 30m wysokości. Posiada drobne białe kwiaty, kuliste czerwone jagody, a także dużej wielkości liście o podługowatym kształcie. Jest jednym z trzech świętych drzew kofeinowych i wyróżnia go największa ilość kofeiny. Pod względem wyglądu i właściwości przypomina pochodzącą z tej samej rodziny yerba mate. Jest jednak od niej łagodniejszy w smaku ze względu na mniejszą zawartość tanin. Podobnie jak yerba mate, ilex guayusa wykazuje silne właściwości pobudzające. Najbardziej znany jest na obszarach Ameryki Południowej. Wykorzystuje się go nie tylko w celach leczniczych oraz pobudzających, ale także w różnego rodzaju rytuałach, gdyż wierzono, że potrafi on oczyścić ciało i umysł, a także przyczyniać się do pojawienia się wyraźnych i proroczych marzeń sennych. Surowcem wspomagającym nasz organizm są liście ilex guayusa, które zbiera się, a następnie suszy i przygotowuje  z nich napar. Dzięki suszeniu, liście znacznie zyskują na smaku, a spożywany napar cechuje łagodność, czystość oraz delikatna słodycz. Obecnie popularnym stało się poszukiwanie zdrowszych alternatyw kawy, dlatego też rośnie zainteresowanie Ilex guayusa w Europie.

Pochodzenie

Ilex guayusa występuje w dżungli amazońskiej znajdującej się u podnóży Andów. Znany i wykorzystywany jest już na tych terenach od ponad 2000 lat. Uprawiany jest na większości obszarów Ameryki Południowej. W największym skupieniu występuje w Ekwadorze, Peru, Kolumbii i Boliwii. Indianie zamieszkujący Ekwador spożywali napar z tej rośliny codziennie, przygotowując go przed świtem, co miało dodawać im sił i energii, a także zmniejszać apetyt. Spożywali go także podczas polowań oraz kiedy zapadał zmrok, aby zwiększyć swoją czujność i koncentrację. Z tego powodu Ekwadorczycy często nazywają go "nocnym stróżem". Wykorzystywano go także w tradycyjnej medycynie, w celu podniesienia libido, wzmocnienia systemu immunologicznego, usprawnienia procesów trawiennych oraz łagodzenia dolegliwości żołądkowych. Mimo, że wykorzystuje się już ilex guayusa od ponad 2000 lat, jego właściwości nie zostały jeszcze całkowicie zbadane i potwierdzone naukowo, jednak pod koniec XX wieku pojawiły się już pierwsze wzmianki na jego temat.

Właściwości Ilex guayusa

Ilex guayusa w swoich liściach zawiera wiele cennych składników, m.in. ksantyny, wśród których wyróżniamy wysoką zawartość kofeiny, l-teaninę – aminokwas o cennych właściwościach, teobrominę, polifenole, kwas chlorogenowy i wiele innych. Jego spożycie nie tylko działa pobudzająco na nasz organizm, ale także wspiera jego prawidłową pracę. Ze względu na brak zawartości garbników w swoim składzie, nie posiada charakterystycznego dla herbaty i kawy gorzkiego smaku. Dzięki zawartości kofeiny ilex guayusa pomaga usprawnić koncentrację, poprawić zdolności poznawcze, pamięć oraz jasność myślenia. Przyczynia się do niwelowania zmęczenia, zmniejszenia uczucia senności. Pomaga zmobilizować organizm do pracy, dodać chwilowo energii i zwiększyć wydajność organizmu. W przeciwieństwie do yerba mate, ilex guayusa wpływa bardziej pobudzająco na umysł, niż na ciało, dlatego często wykorzystywany jest także jako stymulant do praktyki świadomego snu. Jest także zdrowszym zamiennikiem kawy, gdyż nie powoduje uczucia niepokoju i nadmiernej nerwowości, a także jest bezpieczniejszy dla naszego serca. Pomaga także stymulować układ nerwowy. Działa na organizm uspokajająco, pomaga zmniejszyć stres oraz napięcia nerwowe, dodawać pewności siebie, wyciszyć uczucie niepokoju, poprawić nastrój i samopoczucie oraz zwiększyć popęd seksualny. Wykazuje także właściwości antyoksydacyjne. Dzięki temu pomaga oczyszczać organizm ze szkodliwych toksyn oraz metali ciężkich, a także neutralizować wolne rodniki. Wolne rodniki są przyczyną wielu chorób, w tym także nowotworów, a także przyspieszonego starzenia się naszego organizmu, dlatego należy dbać o to, aby skutecznie im zapobiegać oraz je neutralizować. Powstają najczęściej na skutek toksyn i stresu oksydacyjnego. Pojawiły się także badania, które wykazały, że guayusa może być pomocna w regulowaniu poziomu cukru we krwi i tym samym pomocna w leczeniu cukrzycy typu 1. Guayusa najprawdopodobniej wykazuje także właściwości moczopędne i rozkurczające drogi żółciowe, naczynia krwionośne i oskrzela. Dzięki zawartości kwasów organicznych może działać ściągająco oraz odkażająco. Indianie stosowali ilex guayase także na usprawnienie układu trawiennego, dla wzmocnienia organizmu oraz przy problemach z libido i płodnością.

Zastosowanie

Guayusa stosowana jest przede wszystkim doustnie w formie naparu. Zalecany jest szczególnie dla osób, które od napoju wymagają głównie pobudzenia. Ilex guayusa przeznaczony jest m.in.dla osób uczących się, pracujących umysłowo, kierowców, osób pracujących na nocne zmiany itp., ze względu na właściwości  pobudzające, nie wpływające negatywnie na nasz organizm.  Szczególnie dobrze sprawdzi się podczas sesji studenckich, dla zniwelowania zmęczenia oraz stresu i zwiększenia koncentracji. Napar zalecany jest także przy częstych napięciach nerwowych, częstym stresie wywołanym pracą, studiami, złym samopoczuciu, zdenerwowaniu itp. Ilex guayusa jest także dobrym wyborem dla osób, które poszukują zdrowszej oraz odmiennej smakowo alternatywy kawy i herbaty. Ze względu na łagodniejszy smak w stosunku do yerba mate, może znaleźć znacznie więcej zwolenników. Z jego dobroczynnych właściwości mogą skorzystać także osoby, które potrzebują detoksykacji organizmu np. po przebytej kuracji lekowej, spożyciu alkoholu, pracy w zanieczyszczonym środowisku itd. Może sprawdzić się w diecie osób z cukrzycą typy 1, osób zmagających się ze skąpomoczem, problemami z libido, bądź problemami z układem trawiennym.

Dawkowanie

Suszone liście ilex guayusa zaleca się spożywać w formie naparu. W tym celu, kilka pokruszonych liści (ok. 2łyżki) należy zalać wodą o temperaturze ok. 80 stopni Celsjusza i zaparzać pod przykryciem przez ok. 10min. Można go również zaparzać wrzątkiem, co sprawi, że napar będzie mocniejszy, jednak pozbawiony wielu składników odżywczych, które pod wpływem wysokiej temperatury rozkładają się. Podobnie jak w przypadku yerba mate, suszone liście można wielokrotnie zalewać. Można także przygotować odwar. W tym celu zaleca się 2 łyżki liści gotować w ½ litra wody na wolnym ogniu przez ok. 10 min. Spożywać po schłodzeniu, zarówno na ciepło jak i na zimno. Może być spożywany np. w połączeniu z miodem. Można go zaparzać także w połączeniu z yerba mate. Optymalna dawka to ok 1-2 szklanki guayusy dziennie. Nie należy spożywać guayusy w zbyt dużych ilościach, gdyż może to wywołać problemy z zasypianiem, bezsenność, nadmierne pobudzenie, nerwicę itp. Nie jest zalecany dla kobiet w ciąży oraz karmiących. Nie należy go także łączyć z lekami z grupy SSRI.

Cena Ilex guayusa

Ceny ostrokrzewu gujańskiego wahają się w zależności od miejsca w którym je zakupimy, a także od pochodzenia i rodzaju uprawy. Ze względu na niewielkie obszary na których jest uprawiany oraz brak upraw europejskich jego cena nie należy do najniższych. Mimo to, jego cena jest porównywalna do ceny kawy, która w wielu przypadkach może wykazywać niekorzystne zmiany w naszym organizmie. Ostrokrzew gujański dostępny jest w sklepach ze zdrową żywnością, w sklepach zielarskich, a czasami także w dużych supermarketach, w dziale z bio żywnością. Produkt można z łatwością zakupić w Internecie, ale należy się liczyć zawsze z kosztami przesyłki. 70g pociętych liści guayusy może kosztować już od ok. 22,90 zł do 37,00 zł. 160g produktu może kosztować ok. 46 zł. Produkt można również zakupić w gramaturze 250 g, a cena takiego produktu to ok. 100 zł. W sklepach dostępne są także całe suszone liście guayusy, których cena to ok. 30 zł za 50g. W większości przypadków są to produkty pochodzące z ekologicznych upraw. Warto zwracać uwagę na wybór sklepu oraz uprawy, gdyż ma to bardzo często wpływ na jakość i smak danego produktu. Sprawdzony produkt można m.in. nabyć na stronie natur-sklep.pl.

Opinie

Ze względu na niewielką popularność ostrokrzewu gujańskiego w krajach europejskich pojawiło się niewiele opinii dotyczących jego właściwości, a także niewiele informacji o samym produkcie. Znacznie więcej można przeczytać o jego kuzynce, czyli yerba macie, mimo, że guayusa może okazać się lepsza w działaniu. Wśród komentujących w Internecie pojawiło się dużo pozytywnych opinii dotyczących skutecznego działania ilex guayusy. Dotyczyły one szczególnie jej właściwości pobudzających. Komentujący opisują, że po spożyciu naparu ciało jest odprężone, zwiększa się także uczucie spokoju i stymuluje praca mózgu. Dodatkowo, osoby spożywające napar odczuły zwiększenie pewności siebie, poprawę koncentracji, poprawę zdolności poznawczych i jasności myślenia, znaczną poprawę nastroju i zwiększenie popędu seksualnego. Komentujący w zestawieniu ilex guayusa sugerują, że powoduje on znacznie większe pobudzenie. Głównym mankamentem ostrokrzewu gujańskiego jest jego niewielka dostępność w sklepach, co ma związek z jego niewielką popularnością. Można go zakupić m.in. na stronie natur-sklep.pl. Należy pamiętać, że każdy organizm jest inny i inaczej reaguje na różne preparaty. Mimo pozytywnych opinii, nie musi okazać się skuteczny w każdym przypadku. Należy pamiętać, aby nie łączyć go z innymi lekami, szczególnie tymi z grupy SSRI oraz aby nie stosować innych środków pobudzających. Należy przestrzegać także określonej dawki, aby nie wywołać skutków ubocznych takich jak m.in. problemy z zasypianiem. ostrzeżenie