Mangan

Mangan to pierwiastek chemiczny, który należy do grupy metali przejściowych. Dla człowieka jest on niezbędnym do życia mikroelementem, który pełni szereg zróżnicowanych ról, jednak w dalszym ciągu nie jest on przez nas zbyt dobrze poznany. Niezbędny jest do prawidłowej pracy ośrodkowego układu nerwowego, a także wpływa na procesy reprodukcyjne. Jest to składnik kości, jakiego zadaniem jest przeciwdziałanie osteoporozie oraz zapalaniu stawów. Mangan w ludzkim organizmie pozytywnie oddziałuje na pracę mózgu, jak również układu nerwowego. Oczywiście mangan pełni jeszcze wiele innych ról w naszym organizmie, dlatego tak istotne jest, aby zatroszczyć się o jego odpowiednią ilość. Podobnie jak w przypadku innych pierwiastków, niedobór, jak i nadmiar manganu może niezwykle niekorzystnie wpłynąć na nasze zdrowie i wywołać poważne konsekwencje kliniczne. Niedobór manganu najczęściej powoduje osłabienie kości, osteoporozę, zawroty głowy, a także spadek masy ciała. Nadmiar z kolei może wywołać apatię, spadek nastroju, depresję, a nawet halucynacje. Najprawdopodobniej odkrywcą manganu był Carl Wilhelm Schelle, który w latach 70. XVIII wieku zasugerował istnienie tego pierwiastka. Niemniej jednak do stanu czystego wyizolowano ten pierwiastek dopiero później. Badania na temat wpływu manganu na organizm człowieka przeprowadzono w latach 70. XX wieku, czyli praktycznie 200 lat później. W tej chwili przez wielu naukowców mangan nazywany jest mini lokomotywą napędu życiowego – jeśli nie wiesz zbyt wiele na temat tego pierwiastka, to zapoznaj się z poniższym artykułem. Znajdziesz w nim podstawowe informacje na temat tego ważnego, a przez wielu zapomnianego mikroelementu.

Właściwości Manganu

Mangan jest obecny w centrach reaktywności wielu enzymów. W czasach starożytnych mangan wykorzystywany był do produkcji żelaza. Dobrze jest zdawać sobie sprawę z tego, iż spożywanie produktów bogatych w wapń i fosfor przyczynia się do zmieszania wchłaniania manganu przez przewód pokarmowy. Jednakże mangan jest pierwiastkiem, jaki ułatwia wchłanianie i magazynowanie żelaza. Dodatkowo umożliwia on przyswajanie witaminy B, witaminy C, witaminy E oraz biotyny. Ważną jego cechą jest to, iż uczestniczy w wytwarzaniu tyroksyny. Jest to jeden z hormonów produkowanych przez komórki pęcherzykowe tarczycy. Mangan do organizmu wchłaniany jest drogą oddechową, a także poprzez układ pokarmowy. Wraz z krwią dociera do narządów, gdzie jest kumulowany (przede wszystkim w nerkach, wątrobie i mózgu). Dobrze jest wiedzieć, że istnieją fizjologiczne mechanizmy, jakie utrzymują stały poziom tego pierwiastka w ludzkim organizmie. Przyjmując antybiotyki należy zwrócić uwagę na to, że może on osłabić i zaburzyć działanie, co poniektórych z nich. Dlatego najlepiej podczas antybiotykoterapii i suplementacji manganu przyjmować ten mikroelement, na co najmniej 2 godziny przed antybiotykiem, bądź przynajmniej godzinę po przyjęciu lekarstwa. Mangan wykazuje właściwości przeciwutleniające, ma pozytywny wpływ na skórę, a także poprawia pracę układu nerwowego.

Zastosowanie (rola w organizmie)

Mangan potrzebny jest nam do codziennego funkcjonowania. Mimo że jego ilości w poszczególnych organach są niewielkie, to jest on niezbędny do tego, aby organizm właściwie pracował. Mangan to jeden ze składników kości, dlatego niezwykle ważnym jest, aby dostarczać jego odpowiednie ilości najmłodszym. Niemniej jednak niezbędny jest on także w diecie osób starszych, gdyż przeciwdziała zapaleniu stawów oraz osteoporozie. Kolejną jego zaletą jest fakt, że wspomaga walkę z wolnymi rodnikami, które mogą siać spustoszenie w każdym organizmie. Dzięki temu hamowane są procesy starzenia organizmu, przez co możemy zatrzymać młody wygląd przez dłuższy okres czasu. Ponadto mangan uczestniczy w procesach metabolicznych tłuszczy, białek oraz węglowodanów. Dzięki temu, że pomaga on wchłaniać i magazynować żelazo, to zmniejsza się ryzyko wystąpienia anemii. Ponadto wspiera on pracę mięśni oraz układu nerwowego. O właściwą ilość tego pierwiastka w codziennej diecie powinny zadbać kobiety miesiączkujące, albowiem mangan razem z wapniem pomaga obniżyć objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PSM). Każdą osobę dbającą o swój wygląd na pewno zainteresuje fakt, że mangan to jeden ze składników, który troszczy się o dobry stan naszej skóry. Jeśli marzysz o tym, aby Twoje ciało pięknie wyglądało każdego dnia, to zatroszcz się o odpowiednią ilość tego pierwiastka w codziennej diecie. Nie można pominąć także tego, że mangan pozytywnie oddziałuje na płodność, a także zwiększa libido.

Źródło (występowanie)

Mangan jest mikroelementem, jaki znajdziemy w wielu produktach spożywczych. Bogatym źródłem tego pierwiastka są zarówno, co poniektóre produkty roślinne, jak również produkty zwierzęce. Do pierwszej grupy zalicza się przede wszystkim zboża, rośliny strączkowe, produkty zbożowe, kalafior, jarmuż, korzeń pietruszki, buraki, tofu, ryż brązowy, pestki dyni, nasiona słonecznika, kakao, gorzką czekoladę, migdały, orzechy, groch, szpinak, zielone warzywa liściaste, suszone owoce (morele, żurawinę), ananasy, jabłka, marchew, fasolę, marchew, herbatę (przede wszystkim zieloną) oraz otręby pszenne. Produkty pochodzenia zwierzęcego, które są nieocenionym źródłem manganu, to między innymi mleko oraz mięso skorupiaków.

Zapotrzebowanie

Nie da się jednoznacznie określić zapotrzebowania na mangan, albowiem zależy ono od kilku czynników. Zwykle zalecana dawka uzależniona jest od wieku, płci, jak również stanu fizjologicznego. W tej chwili znaleźć można informacje na temat zalecanych dziennych dawek. Podaje się, że niemowlętom do 6. miesiąca winno podawać się 0,003 mg manganu, natomiast dzieciom do 1. roku życia należy podawać 0,006 mg. Dawki zwiększają się wraz z wiekiem, zatem dzieciom mającym od 1 do 3 lat należy podawać 1,2 mg, natomiast dzieciom w wieku od 4 do 8 lat – 1,5 mg. W przypadku dziewcząt od 9. roku życia do 18. roku życia rekomendowana dawka to 1,6 mg. U chłopców sytuacja wygląda nieco inaczej, albowiem od 9. roku życia do 13. roku życia zaleca się dzienne spożycie 1,9 mg, natomiast u nastolatków (od 14 do 18 lat) rekomenduje się 2,2 mg. Zalecana dawka dla dorosłych kobiet to 1,8 mg, dla dorosłych mężczyzn – 2,3 mg. Podobnie jak w przypadku innych pierwiastków dawka zwiększa się w przypadku ciąży oraz laktacji. Kobiety ciężarne winny przyjmować 2 mg tego mikroelementu dziennie, natomiast karmiące piersią – 2,6 mg. Każda osoba mająca jakiekolwiek wątpliwości powinna to skonsultować ze swoim lekarzem.

Przyczyny i skutki niedoboru

Niedobór manganu może skutkować wieloma zaburzeniami zdrowotnymi, a to wszystko z uwagi na fakt, iż jest to pierwiastek, który silnie oddziałuje na organizm człowieka. Dobrze jest jednak wiedzieć, że w przypadku niedoboru dojść może do ograniczenia zawyżonej utraty tego mikroelementu razem z kałem. W tej chwili wiemy, że przyczyn niedoboru tego mikroelementu może być kilka. Zalicza się do nich między innymi antykoncepcję hormonalną, jaka ogranicza wchłaniania manganu z przewodu pokarmowego. Najczęstsze skutki, które są zauważane to zaburzenia wzrostu u dzieci i młodzieży (mangan to jeden ze składników kości), osteoporoza i bóle stawów u osób starszych. Pojawia się również spadek masy ciała, pogorszenie stanu skóry, włosów i paznokci. Niedostateczna ilość tego mikroelementu prowadzi także do problemów z oddychaniem, niedokrwistości, zawrotów głowy, zmęczenia, apatii, spadku libido, zmienności nastroju, skłonności do depresji, zaburzeń metabolizmu glukozy i cholesterolu. Niedobór skutkować może także częstszym rozwojem hipercholesterolemii oraz cukrzycy, jak również wzrosnąć może częstotliwość epizodów padaczkowych. Zbyt mała ilość może także doprowadzić do zaburzeń płodności. Niedobór manganu bardzo niebezpieczny jest dla kobiet w ciąży, dlatego tak ważnym jest, aby zatroszczyły się one o jego odpowiednią ilość. Deficyt tego pierwiastka może doprowadzić do uszkodzenia błędnika u płodu.

Przyczyny i skutki nadmiaru

Przedawkowanie manganu występuje statystycznie dość rzadko, jeśli dostarczamy go do organizmu wraz z pożywieniem. Często występuje ono w przypadku ekspozycji środowiskowej, bądź zawodowej. Nadmierne spożycie tego pierwiastka może skutkować ograniczeniem wchłaniania w przewodzie pokarmowym, jak również zwiększoną jego eliminacją w wątrobie. Jeśli przekroczymy zalecaną ilość tego mikroelementu, to w pierwsze chwili możemy odnotować zaburzenia neurologiczne, które mogą dawać objawy podobne do choroby Parkinsona. Występuje wówczas drżenie nóg, a nawet kłopoty z poruszaniem się. Osoby w organizmie, których przez dłuższy czas występuje nadmiar tego pierwiastka mogą doprowadzić swój organizm do bezsenności, halucynacji, zmęczenie, drażliwości, a także zobojętnienia. Pojawić się mogą także kłopoty z pracą wątroby, a nawet niedoczynność tarczycy. Jeśli na czas nie dostrzeżemy w swoim organizmie niepokojących objawów, to musimy wiedzieć, iż zmiany neurologiczne mogą mieć nieodwracalny skutek. Nadmierny poziom manganu nazywa się manganizmem.

Przeciwwskazania (toksyczność)

Objawy toksyczne występują dość rzadko, jednak mogą one pojawić się u górników, którzy wdychają tlenek manganu w szybach kopalnianych, które nie posiadają wentylacji. Zatrucie manganem może wystąpić także u osób uzależnionych od narkotyków wyrabianych sposobami domowymi. Skutkować to może chorobą Parkinsona, schizofrenią, a nawet demencją.

Dodaj komentarz

Rokitnik – owoce liofilizowane
10 (100%) 5 votes