Cynk

Cynk to jeden z najważniejszych mikroelementów. Jest on niezbędny do pracy naszego organizmu, ma wpływ na wszystkie zasadnicze procesy życiowe. Pierwiastek ten uczestniczy w procesie gojenia się ran, pozytywnie wpływa na mineralizację kości, jak również pracę układu odpornościowego. Nie można pominąć także tego, iż oddziałuje on na odpowiednie stężenie witaminy A oraz cholesterolu, dodatkowo wpływa na wydzielanie insuliny. Ponadto bierze udział w regulacji rytmu serca, jak i ciśnienia krwi. Z uwagi na tak wiele ról w naszym organizmie musimy zadbać o jego właściwy poziom, jeśli tego nie zrobimy, to zagrożeniem dla nas może być zarówno niedobór, jak i nadmiar tego mikroelementu. Jeśli zauważasz u siebie łamliwe paznokcie, wypadające włosy, spadek apetytu oraz chroniczne zmęczenie, to możliwym jest, że zmagasz się z niedoborem cynku. Nadmiar z kolei najczęściej objawia się biegunką, nudnościami, spadkiem apetytu oraz bólami żołądkowymi. Nie powinieneś się jednak martwić niedoborem, albowiem cynk znaleźć można w wielu produktach spożywczych i w prosty sposób można uregulować jego ilość w organizmie. Na pewno pomoże w tym systematyczne spożywanie wołowiny, wątroby cielęcej, roślin strączkowych oraz pestek dyni. Oczywiście jest jeszcze wiele innych produktów, które pomogą Ci zadbać o właściwy poziom cynku. Jeśli nie wiesz zbyt wiele na temat tego pierwiastka, to zachęcamy Cię do zapoznania się z niniejszym artykułem, zawierającym podstawowe informacje na jego temat.

Właściwości Cynku

Cynk jest pierwiastkiem charakteryzującym się biało-błękitnym kolorem oraz tym, że łatwo wchodzi w reakcje chemiczne. Ten kruchy metal wykorzystywany jest w wielu gałęziach przemysłu. Od lat stosuje się go do produkcji lakierów, farb, tworzyw sztucznych i gumy. Natomiast końcem XVI wieku odkryto, że jest to mikroelement, jaki potrzebny jest każdemu człowiekowi. Znajdziemy go we wszystkich tkankach ciała, jest on konieczny do odpowiedniego podziału komórek. Cynk obecny jest w centrach aktywnych około 200 enzymów, które biorą udział w różnorodnych procesach m. in. procesach odpowiedzialnych za przemiany metaboliczne. To dzięki niemu jesteśmy w stanie odczuwać smaki oraz zapachy. Ten mikroelement potrzebny jest w syntezie białek, a także kwasów nukleinowych. Największe jego ilości znajdują się we włosach, paznokciach, jądrach, wątrobie, nerkach, trzustce, śledzionie oraz gruczole krokowym. Warto zdawać sobie sprawę z tego, że istnieją substancje, które wspomagają, jak i utrudniają absorpcję cynku. Kwas cytrynowy oraz białka zwierzęce są substancjami, które pomagają w tym procesie, natomiast przeszkadzają w nim miedź oraz żelazo. Wchłaniane cynku z przewodu pokarmowego wynosi od 10 % do 40 % i ma ono miejsce przede wszystkim w jelicie cienkim. To jak wiele tego mikroelementu jest wchłaniane, regulowane jest przez hormony i uzależnione jest w największym stopniu od zapotrzebowania organizmu. Cynk charakteryzuje się właściwościami przeciwzapalnymi, działa również jako przeciwutleniacz, którego zadaniem jest walka z wolnymi rodnikami, a także hamowanie procesów starzenia.

Zastosowanie (rola w organizmie)

Nie ulega wątpliwości, że cynk jest pierwiastkiem, jaki pozytywnie wpływa zarówno na układ immunologiczny, jak i przemiany metaboliczne. Zdaniem wielu osób cynk to jedna z najlepszych, naturalnych substancji, jaka jest w stanie poprawić naszą odporność, a nawet pomóc w zwalczaniu przeziębień.  Ten mikroelement bierze udział w przemianie białek, tłuszczów i węglowodanów. Wspomaga on produkcję hormonów, pracę mięśni, jak również wzrost ciała. Nie można pominąć także tego, iż cynk to jedna z elementarnych składowych odpowiadająca za stabilność struktury DNA. Pozytywnie wpływa ona na mineralizację kości, regulację ciśnienia krwi, jak również poprawę pracy serca. Cynk pobudza do pracy grasicę, trzustkę oraz prostatę. Niewiele osób ma świadomość tego, iż cynk podwyższa produkcję plemników, dlatego o pierwiastek ten w swojej codziennej diecie powinni zatroszczyć się mężczyźni, którzy starają się o potomka. Niemniej jednak kwestia ta tyczy się także kobiet, albowiem niedobór cynku może prowadzić do problemów z zajściem w ciąże. Jeśli mamy zaburzony cykl miesiączkowy, to wówczas pierwiastek ten pomoże go wyrównać. Kolejnym zadaniem cynku jest wspomaganie wydzielania insuliny przez trzustkę, jak również regulacja stężenia cholesterolu we krwi. O jego odpowiedni poziom w organizmie zadbać powinny także osoby, jakie chcą wspomóc swoją sprawność intelektualną, jak również zapobiec demencji starczej. Dodatkowo ten mikroelement hamuje utratę wzroku w przypadku osób, które zmagają się ze zwyrodnieniami plamki ocznej. Nie można pominąć tego, iż cynk chętnie wykorzystywany jest w kosmetyce, albowiem jest on produktem wspomagającym walkę z trądzikiem. Dzisiaj znajdziemy go w składach szeregu produktów, których celem jest leczenie skóry chorobowo zmienionej. Jeśli wybierzemy maść, to wówczas będzie ona działała przeciwzapalnie, pomoże w gojeniu się trądziku, jak również wspomoże kondycję skóry. Coraz chętniej po produkt ten sięgają także osoby, jakie zmagają się z poparzeniami oraz łuszczycą, gdyż pomaga w gojeniu się podrażnionej skóry. Ponadto cynk ma wpływ na nasze włosy, jeśli nie zatroszczymy się o jego odpowiednią ilość w organizmie to wówczas może dojść do nadmiernego wypadania włosów. Jeśli chcesz mieć piękne, lśniące i przede wszystkim zdrowe włosy, to cynk konieczny będzie w Twojej codziennej diecie.

Źródło (występowanie)

Cynk, podobnie jak inne pierwiastki znaleźć można w szeregu produktów spożywczych, które dostępne są w każdym sklepie. Osoby uwielbiające mięso zapewne ucieszy fakt, że ten mikroelement znajduje się w dużych ilościach w wątrobie cielęcej, wątrobie wieprzowej, pieczeni wołowej, salami, rybach (m.in. w węgorzach), owocach morza (m.in. w ostrygach i małżach), jajach kurzych, a także produktach mlecznych. Dla wegan i wegetarianów dobrą wiadomością będzie, iż bogate w cynk są pestki dyni, kakao, kasza gryczana, migdały, rośliny strączkowe, ser ementaler, kiełki pszenicy, płatki owsiane, zarodki pszenne, pełnoziarniste pieczywo oraz nasiona słonecznika. Cynk znajdziemy także w warzywach, owocach oraz algach. Niemniej jednak ta grupa osób będzie miała nieco cięższej zadbać o właściwy poziomu cynku, ponieważ pierwiastek ten lepiej przyswaja się wraz z produktami pochodzenia zwierzęcego.

Zapotrzebowanie

Codzienne zapotrzebowanie na cynk nie jest wysokie, jednak jego odpowiednie ilości konieczne są do utrzymania zdrowia, jak i podtrzymania szeregu najważniejszych funkcji na właściwym poziomie. Tak jak w przypadku wszystkich potrzebnych pierwiastków jego zalecana ilość zależna jest od kilku czynników, przy czym najważniejszy jest wiek i płeć. Zgodnie z podanymi normami rekomenduje się dzienne spożycie od 4 mg do 15 mg. Ciężko jest podać jednoznaczną dawkę, jednak zaleca się spożycie 7 mg cynku w przypadku kobiet i około 9,5 mg w przypadku mężczyzn. Mniejsze ilości potrzebne są niemowlakom, większe natomiast zalecane są dla osób dojrzewających. Ważnym jest, iż dawki cynku zwiększane są często podczas wystąpienia różnorodnych schorzeń, jednak o tym decyduje specjalista. Musimy pamiętać, iż cynk, jaki dostarczany jest razem z jedzeniem wchłania się maksymalnie w 40%. Z uwagi na to, że cynk możemy znaleźć w licznych produktach spożywczych, to nie ma konieczności suplementacji, jeśli nie zachodzi ku temu konieczność. Jeśli okaże się, że ilość cynku w naszym organizmie nie jest wystarczająca, to wówczas należy zasięgnąć porady lekarza i dopiero wtedy sięgnąć po specjalistyczne suplementy diety. W tej chwili na rynku cynk dostępny jest w postaci tabletek do ssania, płynów, tabletek oraz kapsułek.

Przyczyny i skutki niedoboru

Przyczyn niedoboru tego elementarnego mikroelementu może być kilka, jednak najczęściej wymienianą jest przyjmowanie regularnie, co poniektórych leków. Zalicza się do nich między innymi tabletki antykoncepcyjne. Niedobór cynku dotyka często alkoholików, a do grupy podwyższonego ryzyka zalicza się osoby chorujące na cukrzyce, zmagające się z marskością wątroby i chorobami nerek. Zdarza się, iż niedobór odnotowywany jest u osób, które stosują restrykcyjną dietę, jak również u osób starszych. Naturalnie wystąpić może on także u wszystkich tych, których jadłospis ubogi jest w produkty zawierające w składzie cynk. Niedobór tego pierwiastka w naszym organizmie można samodzielnie zauważyć. Najczęściej występujące symptomy, które mogą o tym świadczyć, to między innymi zahamowanie wzrostu, niedokrwistość, wady wrodzone, zmiany skórne, zapalenia skóry, spadek apetytu, biegunki, spadek odporności, kłopoty z gojeniem się ran, wypadanie włosów, kruchość paznokci, a nawet upośledzenie smaku i węchu. Odnotowuje się ponadto chroniczne zmęczenie, zwiększoną podatność na wirusy, osłabienie organizmu, suchość w jamie ustnej, spadek libido, wzrost lub spadek masy ciała, problemy trawienne, wahania nastroju oraz spadek koncentracji. W przypadku co poniektórych zmniejsza się tolerancja na alkohol. U kobiet natomiast niedobór może wywoływać zaburzenia w miesiączkowaniu, jak również utrudniać zajście w ciążę. Dla mężczyzn deficyt tego mikroelementu także jest niebezpieczny, gdyż to cynk zwiększa produkcję plemników. O odpowiedniej ilości cynku nie mogą zapomnieć również nastolatkowe, gdyż w przypadku chłopców może dojść do niedorozwoju narządów płciowych. Odpowiednia ilość tego pierwiastka jest bardzo ważna w przypadku dzieci. Jeśli o to nie zadbamy, to wówczas konsekwencje mogą być bardzo poważne, albowiem niedobór w ich przypadku prowadzi do spowolnionego rozwoju umysłowego

Przyczyny i skutki nadmiaru

Zdarzają się przypadki, gdzie zauważany jest nadmiar cynku. Już dzisiaj musimy zrozumieć, że także on nie jest dla nas właściwy. Skutki przedawkowania cynku odnotowuje się, jeśli dzienna dawka przekracza 100 mg na dobę. Wówczas organizm człowieka zostaje osłabiony i może dojść między innymi do zmniejszenia stężenia cholesterolu HDL. Długotrwały nadmiar może skutkować zawrotami głowy, notorycznym zmęczeniem, osłabieniem mięśni, upośledzeniem funkcji układu odpornościowego, a także problemami układu pokarmowego. Jeśli jednorazowo spożyjemy około 1000 mg cynku, to dojść może do zatrucia.

Dodaj komentarz

Rzodkiewka China Rose – nasiona do kiełkowania
Oceń kategorie