Tokoferol (Witamina E)

Witaminą E nazywamy grupę organicznych związków chemicznych – w jej skład wchodzą tokoferole oraz tokotrienole. Z uwagi na ten fakt często spotkać można witaminę E pod nazwą tokoferol, należy pamiętać, iż jest to dokładnie to samo. Nie można oczywiście pominąć innych jej nazw, które są równie popularne. Witaminę E nazywa się witaminą młodości oraz witaminą płodności. W organizmie człowieka jest ona niezastąpiona, albowiem uczestniczy w szeregu procesów. Dla większości z nas jest to substancja, która pozwala na dłuższe życie, a także młodszy wygląd. Oczywiście ma ona na to wpływ, niemniej jednak odgrywa jeszcze szereg innych ról w naszym organizmie. W szczególności wspiera pracę mięśni, a także pozytywnie wpływa na układ krążenia. Ciekawym jest, że dzienne zapotrzebowanie organizmu na witaminę E jest dość niskie, niemniej jednak nie powinniśmy tego lekceważyć, albowiem niedobór może grozić poważnymi schorzeniami i różnorodnymi dolegliwościami. Organizm człowieka nie jest w stanie normalnie bez niej funkcjonować. Tokoferol odkryto w latach 20. XX wieku. Podczas przeprowadzania doświadczeń na szczurach odnotowano, iż karmienie ich jedynie tłuszczem zwierzęcym doprowadza do utraty zdolności do rozmnażania się. Dodanie do ich diety pszenicy i zielonych warzyw sprawiło, że ponownie zyskały tę predyspozycję. Dzięki temu wysunięto wniosek, że występuje na świecie substancja roślinna, dzięki której jesteśmy płodni. Dzisiaj funkcjonuje ona pod nazwą witamina E.

Właściwości Witaminy E

Tokoferol jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, która zalicza się do grupy organicznych związków, w skład której wchodzą tokoferole i tokotrienole. W obu grupach wyróżnić możemy 4 zasadnicze formy, a mianowicie alfa, beta, gamma oraz delta. Dla człowieka najważniejszą rolę odgrywa alfa tokoferol. Pozostałe formy tej witaminy są nieco mniej aktywne biologicznie, niemniej jednak one również wpływają na prawidłową pracę organizmu. Z uwagi na fakt, iż jest rozpuszczalna w tłuszczach, to jest magazynowana (przede wszystkim w tkance tłuszczowej oraz nadnerczach). Tokoferole są wrażliwe na promienie ultrafioletowe oraz działanie tlenu, niemniej jednak są odporne na wysokie temperatury. Witamina E zaliczana jest do grona najsilniejszych przeciwutleniaczy (zalicza się do niego także witaminę A i witaminę C), ponieważ chroni organizm przed działaniem wolnych rodników (ochrania ludzkie komórki przed ich starzeniem), a także przed stresem oksydacyjnym. Cechuje się ona również właściwościami antyoksydacyjnymi, a także przeciwdziała bezpłodności. Przemysł spożywczy wykorzystuje tokoferole jako przeciwutleniacze, ponieważ mają zdolność do zapobiegania jełczeniu tłuszczu. Spotkać można je jako konserwanty: E 306, E 307, E 308 oraz E 309.

Zastosowanie (rola w organizmie) Witaminy E

Większość z nas zna tokoferol z uwagi na spowalnianie procesów starzenia się. Warto jednak zdawać sobie sprawę z tego, że substancja ta ma o wiele więcej zastosowań, dlatego też trzeba o niej pamiętać w swojej codziennej diecie. Witamina E wspiera pracę układu krążenia – ochrania go przed groźnymi zakrzepami oraz miażdżycą. Można ją stosować jako profilaktykę przeciwko zawałowi serca. Ponadto służy ona do hamowania utleniania cholesterolu LDL („złego cholesterolu”), dzięki czemu przeciwdziała tworzeniu blaszki miażdżycowej. Tym samym pomaga w zmniejszeniu ryzyka wystąpienia udaru oraz zawału serca. Tokoferol wspiera również pracę układu nerwowego (pomaga poprawić przepływ bodźców nerwowych), a także zapobiega zbyt wczesnemu niszczeniu erytrocytów (czerwonych krwinek). Dodatkowo wspomaga pracę mięśni, uczestniczy w syntezie substancji przeciwzakrzepowej, bierze udział w zachowaniu odpowiedniej przepuszczalności błon komórkowych, a także zmniejsza zlepianie się płytek krwi. Wysokie dawki tokoferolu są w stanie wspierać działanie insuliny, a także normować poziom glukozy ze krwi. Kolejnym zadaniem tej substancji jest wsparcie pracy wzorku. Podaje się, że witamina E może wspierać terapię przeciwnowotworową, jednak nie ma co do tego 100% pewności. Mogłoby się wydawać, że witamina młodości służyć winna głównie paniom, nie możemy jednak zapomnieć, iż nazywana jest ona również witaminą płodności. Oczywiście nie bez powodu, albowiem substancja ta działa wzmacniająco na męskie nasienie, a jej nieodpowiednia ilość może nawet go uszkadzać. O regularnym przyjmowaniu witaminy E nie powinny zapomnieć kobiety w ciąży, ponieważ konieczna jest do prawidłowego rozwoju płodu. Dzięki niej odpowiednio kształtuje się narząd wzroku, a razem z witaminą B9 dodatkowo wspomaga układ nerwowy. Oprócz tego pomaga zapobiegać zatruciu ciążowemu, jakie niebezpieczne jest zarówno dla życia dziecka, jak i matki. Tokoferol wpłynie na prawidłowy przebieg ciąży, tym samym nie powinno się o nim zapomnieć przede wszystkim w III trymestrze, albowiem wówczas kształtuje się narząd wzorku. Nie można pominąć tego, iż witamina E jest wsparciem w utrzymaniu młodej i pięknej skóry. Z uwagi na swoje właściwości przeciwutleniające (zdolność do zwalczania wolnych rodników) pomaga ona zapobiec zbyt wczesnemu starzeniu się skóry. Dzięki temu opóźnimy pojawienie się zmarszczek i różnorodnych podrażnień. Oprócz tego ma ona działanie regenerujące, odżywiające i nawilżające. Młode osoby z całą pewnością zainteresuje fakt, iż witamina E pomaga w walce z trądzikiem. Z uwagi na jej rewelacyjne właściwości można ją znaleźć w wielu kosmetykach, jakich zadaniem jest utrzymanie skóry w doskonałej kondycji. Można ją stosować przy każdym typie skóry. Z pewnością będzie dobrym rozwiązaniem dla osób zmagających się z wrażliwą skórą. Poleca się ją również osobom zmagającym się z poważnymi chorobami skóry, a mianowicie z łuszczycą i egzemą, a także podrażnieniami skóry, albowiem łagodzi ich objawy. Ponadto witamina E ma właściwości chroniące skórę przed działaniem promieni UV.

Źródło (występowanie)

Witaminę E znajdziemy tylko w produktach roślinnych, ponieważ tam powstaje. W produktach pochodzenia zwierzęcego jest ona czasami magazynowana. Najlepszym, naturalnym źródłem tej witaminy są różnorodne oleje. Wysoką jej zawartością cechuje się szczególnie olej z kiełków pszenicy. Ponadto duże jej ilości znajdziemy w oliwie z oliwek, oleju słonecznikowym, a także oleju kokosowym. Kupując oleje warto decydować się na te tłoczone na zimno, albowiem rafinowane charakteryzują się dużo mniejszą zawartością tej cennej witaminy – traci się ją w procesie rafinacji. Poza olejami jej dobrym źródłem są także orzechy (m. in. laskowe, ziemne, migdały), ziarna zbóż, otręby pszenne, warzywa liściaste (m. in. kapusta, szpinak, sałata), papryka, nektarynka, czarne jagody oraz ziarna słonecznika. W tokoferole bogate są również produkty zaliczane do grona superfoods, czyli żywności, jaka cechuje się bogatymi wartościami odżywczymi. Takie produkty znajdziemy w sklepach ekologiczny, w tym w sklepach internetowych. Do tej grupy należą głównie jagody goji, nasiona chia oraz acerola. Kupując różnorodne produkty należy pamiętać o tym, że witamina E nie jest odporna na działanie promieni UV oraz tlenu, dlatego do przechowywania produktów zawsze warto wybierać zaciemnione miejsca. Na uwadze trzeba mieć także to, iż witamina E najlepiej przyswaja się, jeśli spożywana jest między 30, a 60 minutami przed posiłkiem. Nie powinno się jej spożywać na pusty żołądek, ponieważ musi być już w nim nieco tłuszczy, tak aby mogła się ona rozpuścić. W tym samym czasie nie należy pić lekarstw zawierających żelazo, ani spożywać produktów bogatych w ten minerał – niszczona jest wówczas witamina E.

Zapotrzebowanie

Tak jak w przypadku wielu innych witamin zapotrzebowanie organizmu na witaminę E zależne jest głównie od wieku, płci oraz stanu fizjologicznego. Podaje się, że dzieci w ciągu dnia powinny przyjmować 6 mg witaminy E, kobiety 8 mg witaminy E, natomiast mężczyźni 10 mg witaminy E. Zapotrzebowanie zwiększa się w przypadku kobiet stosujących antykoncepcje hormonalną, kobiet spodziewających się dziecka (średnio od 8 do 19 mg na dobę), a także osób starszych, po 75. roku życia – u nich dawka wynosić powinna od 20 do 50 mg na dobę. Czasami podaje się, iż dzienne zapotrzebowanie wynosi 100 mg. Dlatego najważniejszym jest, aby każdy dobrze rozpoznał swój organizm i wtedy podjął decyzję o dziennej dawce. Kobiety w ciąży oraz osoby mające jakiekolwiek wątpliwości, powinny skonsultować się ze swoim lekarzem, albowiem podaje się bardzo duży zakres zalecanego dawkowania.

Przyczyny i skutki niedoboru

Niedobór witaminy E spotkany jest bardzo rzadko, niemniej jednak niektóre dolegliwości i schorzenia mogą doprowadzić organizm do awitaminozy, czyli całkowitego braku, bądź nasilonego niedoboru którejś z witaminy. Nie możemy lekceważyć tego schorzenia, albowiem może doprowadzić do wielu chorób (m. in. szkorbutu, krzywicy czy zaburzeń krzepliwości). Niedobór witaminy E nie występuje często, jednak zdarza się głównie w przypadku osób zmagających się z zespołem Bassena-Kornzweiga (rzadka choroba genetyczna), zaburzeniami wchłaniania tłuszczów, celiakią oraz mukowiscydozą. Objawy niedoboru witaminy E to przede wszystkim notoryczne zmęczenie, zwiększona podatność na infekcje, szybkie starzenie się skóry, rogowacenie naskórka, spadek koncentracji, bezpłodność, wydłużony czas gojenia się ran, degeneracja mięśni, wypadnie włosów, pogorszenie stanu kości i zębów, problemy z układem nerwowym oraz zanik mięśni.

Przyczyny i skutki nadmiaru

Zazwyczaj witamina E przyjmowana jest wraz z pożywieniem, wówczas bardzo ciężko jest ją przedawkować. Może się tak zdarzyć, jeśli przyjmujemy specjalne suplementy diety. Jeśli przez dłuższy okres czasu będziemy przyjmować więcej, niż 1000 mg witaminy młodości na dobę, to wówczas możemy odczuć bóle głowy, osłabienie mięśni, zmęczenie, problemy ze wzrokiem oraz zaburzenia jelitowe. Stosowanie dawek wyższych, niż zalecane jest szczególnie niebezpieczne dla kobiet w ciąży, ponieważ może być to szkodliwe dla płodu. Badania te dotychczas potwierdzono jednak wyłącznie na zwierzętach.

Przeciwwskazania (toksyczność)

Witamina E nie jest toksyczna, organizm człowieka bardzo dobrze ją toleruje.
Chlorella – tabletki 500 mg Bio
Oceń kategorie