Pantenol (Witamina B5)

Witaminę B5 często spotyka się pod nazwą pantenol oraz kwas pantotenowy. Warto jednak widzieć, że nie powinniśmy utożsamiać witaminy B5 z kwasem pantotenowym ani pantenolem, albowiem jest ona mieszanką kilku związków chemicznych (głównie tego kwasu, jednak nie tylko). Kwas pantotenowy jest bardzo rozpowszechniony zarówno w świecie roślinnym, jak i zwierzęcym, a także syntezowany jest przez drobnoustroje, jakie żyją w przewodzie pokarmowym. Jest on potrzebny do pracy niemal każdej komórki w organizmie, jednak w przyrodzie występuje dość rzadko. Często mówi się, iż jest to witamina „wszechobecna”. Pełni on szereg funkcji w organizmie – przede wszystkim ochrania serce przed chorobą niedokrwienną, zapobiega siwieniu włosów, regeneruje skórę, a także wspiera proces pigmentacji włosów. Niedobór tej witaminy występuje dość rzadko, zazwyczaj dotyka on osoby prowadzące niezdrowy tryb życia i spożywające produkty wysokoprzetworzone (m. in. chipsy, pizza). O jej odpowiednią ilość w organizmie zadbać powinni przede wszystkim sportowcy, osoby w podeszłym wieku, a także wszyscy Ci, którzy zmagają się z nasilonym stresem. Witamina ta po raz pierwszy wyizolowana została w latach 30. XX wieku, podczas przeprowadzania badań na temat wzrostu drożdży. Laboratoryjnie witaminę B5 po raz pierwszy pozyskano natomiast w 1940 roku.

Właściwości Witaminy B5

Witamina B5 to mieszanka kwasu pantotenowego, panteiny, pantenolu oraz koenzymu A, który jest jej aktywną formą. Witamina B5 nie jest dobrze wchłaniania przez skórę, niemniej jednak jej naturalny prekursor (pantenol) wchłania się w nią rewelacyjnie. Jest on rozpuszczalny w glikolu propylenowym, alkoholu oraz w wodzie. Kwas pantotenowy to oleista, żółta ciesz, jaka jest najmniej trwałą witaminą z grupy B. Przetwarzanie żywności oraz podgrzewanie doprowadza do dużych strat w stężeniu tej substancji. Błyskawicznemu zniszczeniu ulega ona również pod wpływem promieni słonecznych. Nie rozpuszcza się w lipidach, tłuszczach oraz olejach. Witamina B5 jest składnikiem szeregu komórek w naszym organizmie. Często występuje razem z witaminą C. Cechuje się ona właściwościami przeciwłojotokowymi oraz przeciwzapalnymi, a także jest doskonałym wsparciem dla systemu autoimmunologicznego.

Zastosowanie (rola w organizmie) Witaminy B5

Podobnie jak każda witamina, tak samo witamina B5 odgrywa istotną rolę w naszym organizmie. Uczestniczy ona w przemianach powiązanych z gospodarką energetyczną - potrzebna jest ona w reakcjach utleniania oraz syntezy kwasów tłuszczowych. Jest to szczególnie ważne dla osób regularnie uprawiających sport, ponieważ odpowiada ona za odpowiedni przebieg procesu uwalniania energii, a także hamuje zbyt szybkie przemęczenie. Istotna jest ona także podczas przemian metabolicznych. Ponadto kwas pantotenowy bierze udział w regeneracji komórek skóry, a także błon śluzowych. Reguluje on prawidłowy metabolizm cukrów, białek i tłuszczów. Ma zdolność także do pośredniczenia w procesie powstawania przeciwciał, które są częścią układu immunologicznego. Jej zbyt niski poziom w naszym organizmie może przyczynić się do zwiększonej podatności na choroby. Dzięki niemu organizm jest chroniony przed infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi. Nie można pominąć także tego, iż odgrywa istotną role w syntezie cholesterolu, witaminy A, witaminy D oraz hormonów sterydowych. Prawdopodobnym jest, jednak nie zostało to jeszcze potwierdzone klinicznie, że substancja ta może załagodzić stres, a także stać się wsparciem w walce z zaparciami. To samo tyczy się walki z trądzikiem, nie ma jeszcze 100% pewności, niemniej jednak naukowcy przypuszczają, iż może ona załagodzić problemy skórne oraz zahamować ich pojawianie się. Warto dodać, iż dzięki swoim właściwościom witamina B5 przyczynia się także do zachowania sprawności umysłowej na odpowiednim poziomie, a także poprawienia koncentracji i pamięci. W swojej codziennej diecie nie powinny o niej zapomnieć osoby, które zmagają się z regularnym zmęczeniem, rozkojarzeniem, a także depresją. Pantenol jest istotny dla skóry i włosów, dlatego witaminy tej nie powinny bagatelizować kobiety, które chcą dobrze wyglądać każdego dnia. Między innymi pełni kluczową rolę w trakcie podziału komórek w mieszku włosowym, potrzebna jest do odpowiedniego wzrostu włosa, a także zapobieganiu siwienia. Ponadto pomaga ona w przywracaniu ich naturalnego koloru. Kolejną jej zaletą jest fakt, że pomaga w nawilżaniu skóry oraz zatrzymywaniu wilgoci w skórze. Powinna ona znaleźć się na stałe w diecie osób, które chcą spowolnić pojawianie się zmarszczek oraz starzenie się organizmu. To właśnie witamina B5 przyczynia się do utrzymania zdrowej, pięknej i elastycznej skóry. Bierze ona udział podczas podziału naskórka - poprawia jego strukturę.

Źródło (występowanie) Pantenolu

Kwas pantotenowy wytwarzany jest przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego, jednak znaleźć go można także w artykułach spożywczych. Dużym atutem witaminy B5 jest to, iż znajdziemy ją zarówno w produktach pochodzenia roślinnego, jak również zwierzęcego. Co jest doskonałą informacją zarówno dla wegetarianów, jak i osób uwielbiających mięso. Jej wysokie stężenie znajduje się między innymi w mleku pszczelim, jaki stanowi pokarm królowych pszczół. Dobrym jej źródłem jest wątroba wieprzowa, wątroba wołowa, cielęcina, dziczyzna, kurczak oraz ryby (flądra, pstrąg, śledź, makrela). Bogate źródło pantenolu to również banany, melony, pomarańcze, groch, jajka, mleko, drożdże piwne, sery (m. in. brie, camembert), ziemniaki, mleko pełne, brokuły, ciemny ryż, pełnoziarnisty chleb, masło orzechowe, yerba mate, pestki słonecznika, orzechy włoskie, soja, kukurydza, otręby pszenne, mąka pełnoziarnista oraz niektóre grzyby.

Zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie na witaminę B5 uzależnione jest od kilku czynników, przede wszystkim od wieku. Niemniej jednak wyższe zapotrzebowanie na tę witaminę mają również osoby wyczynowo uprawiające sport, osoby zmagające się z notorycznym zmęczeniem i długotrwałym stresem, a także osoby w podeszłym wieku. Normy spożycia pantenolu ustala się w oparciu o wystarczające spożycie. W przypadku niemowlaków jest to od 1,7 do 1,8 mg, dzieci od 1. do 3. roku życia muszą spożywać 2 mg, dzieci od 4. do 6. roku życia – 3 mg, natomiast maluchy w wieku 7-9 lat – 4 mg. Starsze dzieciaki (10-12 lat) potrzebują dziennie 4 mg, nastolatki – 5 mg. W przypadku mężczyzn i kobiet wystarczająca dawka to 5 mg. Nieco więcej potrzebują witaminy B5 kobiety w ciąży (6 mg na dobę) oraz kobiety karmiące piersią (7 mg dziennie). Oczywiście w niektórych źródłach podawane są większe dzienne dawki witaminy B5 – w wielu z nich podaje się, iż dzienne zapotrzebowanie u osób dorosłych to 7 mg, natomiast u dzieci od 2 do 3 mg. Z uwagi na to, że witaminę B5 znajdziemy w wielu produktach spożywczych, to nie jest konieczna jej suplementacja w przypadku osób młodych i zdrowych. Zdarza się, że specjalistycznej suplementacji potrzebują osoby w podeszłym wieku, narażone na stres, a także zmagające się z notorycznym zmęczeniem. Decyzje o przyjmowaniu witaminy B5 należy skonsultować z lekarzem.

Przyczyny i skutki niedoboru

Niedobór witaminy B5 statystycznie występuje dość rzadko, albowiem dostępna jest ona w wielu produktach spożywczych. Z jej niedoborem spotkać mogą się osoby, jakich dieta bogata jest w produkty wysokoprzetworzone, a jednoczenie brak w niej owoców, warzyw, mięsa oraz ryb. Czasem się zdarza, iż z problemem tym do czynienia mają również alkoholicy, palacze, osoby zmagające się z niedożywieniem (głównie w krajach słabo rozwiniętych), kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną, a także pacjenci zmagający się z silną choroba przewlekłą. Niewystarczającą ilość witaminy B5 najłatwiej będzie dostrzec na swoim ciele, albowiem pojawiają się wówczas zmiany skórne. Zaliczamy do nich między innymi nadmierne łuszczenie naskórka, wypadanie włosów, a także zaburzenia pigmentacyjne. Inny objaw niedoboru pantenolu to zaburzenia układu nerwowego, przyspieszenie czynności serca, zaburzenia snu, niepokój, nudności, drażliwość, spadek apetytu, słabe gojenie się ran, zaburzenia w czuciu rąk i nóg, słaba koordynacja, kłopoty ze wzrokiem, bóle stawów, zaburzenia pracy układu trawiennego, trądzik, omdlenia, spadek odporności oraz notoryczne zmęczenie. Jej niedobór jest szczególnie niekorzystny dla sportowców, ponieważ może powodować kłopoty z koncentracją, skurcze kończyn oraz sztywność stawów. Długotrwałe, zbyt niskie dostarczanie witaminy B5 do organizmu może skutkować uszkodzeniem kory nadnerczy, układu nerwowego oraz układu mięśniowego.

Skutki nadmiaru

Podaje się, że niekorzystne skutki mogą ją pojawić, jeśli spożyjemy więcej, niż 10 mg witaminy B5. Wówczas dojść może do zaburzeń pracy żołądka, między innymi do biegunki, objawów uczuleniowych, a także zatrzymania wody w organizmie. Zdarza się to jednak dosyć rzadko, ponieważ nadmiar wydalany jest z kałem oraz moczem.

Przeciwwskazania (toksyczność)

Pantenol nie jest toksyczny, jednak jego nadmierne dawki mogą wywoływać niepożądane efekty. Niemniej jednak jego nadmierne spożycie nie zagraża naszemu zdrowiu, ani życiu, ponieważ nadmiar wydalany jest z organizmu.
Pestki Granatu – mielone Bio
Oceń kategorie