Niacyna (Witamina B3)

Niacynę możemy spotkać pod nazwą witamina B3 oraz witamina PP. Potocznie nazywa się ją także kwasem nikotynowym. Jej nazwa pochodzi od dwóch włoskich słów – „pellis” i „aegra”, co w wolnym tłumaczeniu oznacza chorą skórę. Historia nazwy witamina B3 nie jest skomplikowana, albowiem była trzecią odkrytą witaminą z grupy B. Niacyna to określenie dwóch związków, a mianowicie niacyny (kwasu nikotynowego) oraz jego amidu - ich połączenie jest dla człowieka witaminą. W organizmie człowieka witamina B3 pełni zróżnicowaną rolę, jest niezbędna do właściwej pracy komórek. Przede wszystkim bierze udział w syntezie hormonów steroidowych, a także hormonów tarczycy. Ponadto współdziała w syntezie oraz rozkładzie kwasów tłuszczowych, węglowodanów i aminokwasów. Jest ona konieczna do produkcji czerwonych krwinek, a także regulowania poziomu cholesterolu we krwi. Największe ilości niacyny znajdziemy w rybach, mięsie, zbożach, mleku, a także zielonych warzywach liściastych. Witamina PP po raz pierwszy została przebadana w XVIII wieku, w XX wieku szczegółowo została ona opisana przez Hugo Weidela. Niacyna jest witaminą, która ma znaczący udział w pracy całego organizmu, niemniej jednak należy zdawać sobie sprawę także z tego, że jej nadmiar może być tak samo szkodliwy, jak niedobór. Dlatego warto zapoznać się z tym, w jaki sposób najlepiej ją przyjmować i jakie są zalecane dawki dla poszczególnych płci oraz grup wiekowych.

Właściwości witaminy B3

Witamina PP bierze udział w licznych procesach mających miejsce w naszym organizmie, dlatego jest potrzebna do jego prawidłowego funkcjonowania. W organizmie witamina B3 produkowana jest w niewielkich ilościach z tryptofanu. Nie jest to jednak wystarczające, dlatego musimy zadbać o odpowiednią dietę, gdyż to ona jest najlepszym jej źródłem. Regularnie wykonywane badania pozwolą nam na sprawdzenie ilości niacyny w naszym organizmie. Zarówno jej nadmiar, jak i niedobór może być dla nas zagrożeniem, dlatego nie powinniśmy lekceważyć tej kwestii. Niacyna jest jedną z najbardziej trwałych witamin, albowiem jest ona odporna na wysoka temperaturę, promienie UV, a także działanie tlenu.

Zastosowanie (rola w organizmie) Niacyny

Wiele osób nie ma pojęcia o tym jak ważną rolę odgrywa w naszym organizmie witamina B3. Przede wszystkim bierze ona udział w rozkładzie oraz syntezie kwasów tłuszczowych, węglowodanów i aminokwasów. Oprócz tego ma istotny wpływ na przemiany metaboliczne, które mają na celu uwalnianie energii. Nie można pominąć także tego, że niacyna uczestniczy w procesie tworzenia się erytrocytów (czerwonych krwinek krwi). Nie każdy ma świadomość tego, że to właśnie one są elementarnym składnikiem morfotycznym krwi - ich zadaniem jest transport tlenu w układzie krwionośnym. Witamina B3 niezbędna jest w przypadku zatrucia, albowiem stopuje toksyczne działanie co poniektórych lekarstw i związków chemicznych. Nie powinno się pominąć tego, że niacyna korzystnie wpływa na układ nerwowy, albowiem rozszerza naczynia krwionośne. Osoby mające odpowiednią ilość tej witaminy we krwi, nie zmagają się silnym osłabieniem psychicznym, ponieważ zadaniem niacyny jest jego poprawa. Witamina PP bierze udział w regulacji poziomu cukru we krwi oraz syntezie żeńskich hormonów płciowych. Kolejną ważną rolą witaminy B3 w organizmie jest wsparcie prawidłowej pracy mózgu oraz obwodowego układu nerwowego. Ciekawostką jest, że zdaniem naukowców ze Szwajcarii witamina B3 może dodać pewności siebie, oczywiście w dalszym ciągu prowadzone są badania nad tą tezą. Niemniej jednak te, jakie dotychczas przeprowadzono na szczurach pokazały, że niacyna obniża ich poziom lęku, co skutkuje większą śmiałością. Omawiając rolę witaminy nie można pominąć jej pozytywnego wpływu na skórę oraz włosy. Z uwagi na fakt, że poprawia ona ukrwienie skóry, to automatycznie polepsza się jej wygląd.

Źródło (występowanie) Niacyny

Atutem niacyny jest to, iż występuje ona w wielu różnorodnych produktach. Dzięki temu nawet najbardziej wybredne osoby znajdą produkty, dzięki którym będą w stanie dostarczyć tę witaminę do swojego organizmu. Największe ilości niacyny znajdziemy w orzeszkach ziemnych (ok. 17 mg/100 g), drożdżach (ok. 45 mg/100 g) oraz otrębach pszennych (ok. 32 mg/100 g). Dobrym jej źródłem są także ryby (w morskich rybach stężenie niacyny to ok. 8 mg/100 g) oraz chude mięso. Najlepszym z nich jest cielęcina, ponieważ znajdziemy w niej więcej, niż 5 mg witaminy B3 na 100 g produktu, w indyku jest nieco ponad 3 mg na 100g, w kurczaku z kolei niecałe 3 mg na 100 g. Oczywiście tę witaminę znajdziemy także w innych rodzajach mięsa, jednak w mniejszych ilościach. Witaminę B3 uda nam się znaleźć także w chudych, białkowych produktach pochodzenia zarówno roślinnego, jak i zwierzęcego. Bez dwóch zdań dobrym wyborem okaże się fasola, groch, soja i migdały. Niewielkie jej ilości występują w niektórych owocach (m. in. truskawki, gruszki, jabłka, pomarańcze).

Zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie każdego organizmu uzależnione jest od szeregu czynników, jednak najważniejsza jest płeć oraz wiek. W przypadku dziecka w wieku do 1 do 3 lat dzienna dawka niacyny wynosić powinna od 6 do 10 mg, zdecydowanie więcej potrzebne jest jej starszym dzieciom (od 4. do 8. roku życia), a mianowicie od 8 do 16 mg na dobę. W przypadku dziewcząt w wieku od 10 do 12 lat zaleca się 12 mg na dobę, w wieku od 13 do 18 lat – 14 mg. Chłopcy w wieku od 10 do 12 roku życia potrzebują tyle samo niacyny co dziewczęta – 12 mg, starszym chłopcom z kolei potrzebne będzie 16 mg tej witaminy na dobę. W przypadku zdrowych mężczyzn, zalecana dzienna dawka wynosi 16 mg. Nieco inaczej wygląda ta kwestia, jeśli chodzi o kobiety. Zapotrzebowanie na witaminę B3 zwiększa się w przypadku kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną, będących w ciąży, jak również karmiących piersią. Jeśli zaliczasz się do powyższej grupy, to zaleca się przyjmowanie od 17 do 18 mg na dobę. Pozostałym paniom rekomenduje się 14 mg dziennie. Oczywiście ilość przyjmowanej witaminy PP należy uzależnić także od chorób z jakimi się zmagamy. Tyczy się to głównie osób chorych na nowotwór oraz zmagających się z niedoborem białka. Jeżeli po przeprowadzonych badaniach okaże się, że w Twój organizm zmaga się z niedoborem witaminy B3, to wówczas warto byłoby pomyśleć o specjalnej suplementacja. Przed jej rozpoczęciem warto skonsultować się z lekarzem, najlepiej naturopatą, albowiem po przeprowadzonych badaniach i wywiadzie przepisze nam odpowiednie dawki. Oczywiście suplement diety można nabyć w aptekach, jak również w sklepach internetowych zajmujących się sprzedażą naturalnych produktów oraz różnorodnych suplementów diety.

Przyczyny i skutki niedoboru

Podobnie jak każda witamina, niacyna musi występować w naszym organizmie w zalecanych ilościach, albowiem tylko wtedy będziemy czuć się w pełni zdrowo i komfortowo. Oczywiście zdarzają się sytuację, że brakuje jej w organizmie człowieka. Sytuacja ta ma najczęściej miejsce w przypadku krajów słabo rozwiniętych i rozwijających się, albowiem główną przyczyną niedoboru witaminy PP jest nieodpowiednio zbilansowana dieta, niedożywienie oraz alkoholizm. Z niedoborem niacyny mogą zmagać się także osoby, które zażywają leki przeciwgruźlicze z grupy izoniazydów, a także przyjmują duże ilości cukrów. Objawami nasilonego niedoboru może być ogólne osłabienie, bezsenność, pogorszenie pamięci, alergie, problemy z oddychaniem, a nawet problemy z chodzeniem. Znaczny niedobór witaminy B3 w organizmie może doprowadzić do rozwoju pelagry (choroby 3D, rumienia lombardzkiego), jaka wynika z niedostatecznej ilości witamin w organizmie, przede wszystkim witaminy PP. Do 1930 nie wiedziano jak walczyć z tą chorobą, przez co skutkowała ona niejednokrotnie zgonami osób, które się z nią zmagały. Dopiero wówczas odkryto, że najlepszym czynnikiem działającym przeciwko pelagrze jest witamina B3. Oczywiście niewielki niedobór tej witaminy nie będzie miał takich skutków, niemniej jednak prawdopodobnie zauważymy na swojej skórze wysypkę, zaczerwienienie, a nawet szorstkość. W takim przypadku zalecane przez lekarzy i farmaceutów będzie stosowanie maści zawierających witaminę B3. Jeśli jednak dostrzeżemy różnorodne przebarwienia (głównie na szyi, twarzy i dłoniach), stan zapalny w jamie ustnej, a także pęcherze, które po pęknięciu zamieniać się będą we wrzody, to być może powodem będzie pelagra. Poza powyższymi objawami osoby zmagające się z tą chorobą skarżą się dodatkowo na zaburzenia pracy układu pokarmowego, które skutkują biegunką, zapalenia nerwów i zaburzenia układu nerwowego, a w niektórych przypadkach nawet na zaburzenia psychiczne. Dzisiaj współczynnik zachorowań na pelagrę jest dużo niższy, albowiem z roku na rok poprawia się standard życia, niemniej jednak w dalszym ciągu dotyka ona alkoholików oraz osoby zamieszkujące najuboższe kraje świata.

Skutki nadmiaru

Niestety nie każdy ma świadomość tego, że witaminy można przedawkować i w zasadzie nie jest to takie trudne. Dlatego nie należy przekraczać zalecanych norm, jeśli chcemy być w pełnej formie. Przedawkowanie witaminy B3 w przypadku osób dorosłych wiązać się będzie z zwiększeniem oporności na insulinę, co skutkować może większym ryzykiem wystąpienia cukrzycy insulinozależnej. Dodatkowo wystąpić może arytmia serca, choroby skórne, jak również martwica wątroby. Tym samym musimy uważać i dopasowywać dawkę do naszych potrzeb, wieku i płci. Na przedawkowanie uważać powinny kobiety w ciąży, albowiem regularnie przyjmowanie większych dawek, niż 0,5 grama może doprowadzić do rozwoju wad wrodzonych płodu, a także wpłynąć na pogorszenie stanu zdrowia przyszłej matki.

Przeciwwskazania (toksyczność)

Witamina B3 jest produktem mało toksycznym, osoby przyjmujące ją wraz z pożywieniem nie powinny się tego obawiać. Objawy toksyczności zdarzają się wyłącznie, jeśli przyjmujemy suplementy diety, a ich dawka przekracza 1 g dziennie. Zważając na zalecane dawkowanie bardzo ciężko jest przedawkować – należy pamiętać o przeliczniku, że 1 g to 1000 mg. W przypadku zastosowania nadmiernej dawki może pojawić się obrzęk plamki wzrokowej, torbielowate zwyrodnienie plamki, a także zamazane widzenie. Po zauważaniu takich objawów należy niezwłocznie zrezygnować z przyjmowania suplementów diety, a zmiany można będzie odwrócić. Przy przyjmowaniu 3 g na dobę najprawdopodobniej pojawiają się wymioty, nudności, a także objawy nietolerancji glukozy. Oczywiście zdarza się, że lekarze przepisują inne dawki, niż zalecane, dlatego zawsze należy słuchać porad specjalistów i do nich się stosować.
Moringa olejodajna – tabletki Bio
6.5 (65.45%) 44 votes