Gluten jest niezdrowy! A może jednak to nie prawda?

16 lipca 2020

Na pewno nieraz słyszałeś o glutenie. „Nie jedz go!”.” Jest niezdrowy!”. „Od glutenu się tyje”. „Celebryci  na dietach bezglutenowych”. Chcesz być fit? Ogranicz gluten!” A jak to naprawdę jest z tym strasznym glutenem? I co to właściwie takiego? Czym jest ten “złowrogi” gluten? I gdzie najwięcej go znajdziemy? Dowiesz się z poniższego tekstu.

Czym jest ten cały gluten?

Gluten to mieszanka białek roślinnych. Składa się z gluteniny i gliadyny. Pierwsza zapewnia mu elastyczność, a druga lepkość. Nazwa gluten powstała od angielskiego słowa „Glue”,czyli klej. Skąd to się wzięło? A stąd, że gluten działa właśnie jak klej. W połączeniu z wodą tworzy lepką, elastyczną maź. Sprawia, że ciasto nie wysycha i dłużej zachowuje świeżość.

Znajdziesz go w produktach zbożowych takich jak: owies, pszenica, żyto, pszenżyto i jęczmień. Powiedzmy sobie szczerze - mimo iż gluten kojarzony jest najczęściej z produktami zbożowymi, dodaje się go również do żywności, o której byś pewnie nawet nie pomyślał. Jest obecny w kiełbasach, produktach garmażeryjnych, zupach, sosach typu instant, kawie zbożowej, kakao, herbacie, musztardzie i w wyrobach cukierniczych. Gdzie jeszcze jest gluten? W makaronach pszennych i żytnich, kaszkach, chlebie białym, bułkach, herbatnikach, sucharkach i biszkoptach.

Gluten...kto nie powinien go spożywać?

Temat glutenu pojawił się około 50 lat temu, kiedy to rozpoczęto pracę nad pszenicą modyfikowaną genetycznie. Naukowcom zależało, aby wyprodukować zboże zawierające więcej glutenu. Większość ludzi na świecie spożywa gluten na co dzień bez większych konsekwencji zdrowotnych. Istnieją tylko cztery sytuacje w których należy składnika tego bezapelacyjnie unikać. Są to:

  1. Celiakia. Należy do chorób autoimmunologicznych o podłożu genetycznym. Polega na niewłaściwej odpowiedzi układu odpornościowego wobec własnych tkanek. U osób chorujących na celiakię, gluten powoduje uszkodzenie i zanik kosmków jelitowych, zaburzenie wchłaniania składników odżywczych z pożywienia i niedobory żywieniowe.
  2. Alergia na gluten. Może ona dotyczyć nawet około 25% osób cierpiący na wszystkie alergie. Reakcja organizmu jest natychmiastowa i przybiera różne postacie. Mogą to być typowe objawy jelitowe czyli najczęściej: wymioty, bóle brzucha, biegunka. Pojawiają się również objawy skórne. W cięższych przypadkach może dojść do problemów z oddychaniem , a nawet do wstrząsu anafilaktycznego.
  3. Nietolerancja glutenu. Nie ma podłoża genetycznego. Stwierdza się ją, po wykluczeniu celiakii i alergii na gluten. Osoby cierpiące na nietolerancję skarżą się m.in. na objawy pojawiające się kilka godzin, a nawet kilka dni po spożyciu produktów bogatych w gluten. Biegunka, wymioty, bóle brzucha, chroniczne zmęczenie, bóle głowy, bóle mięśni i stawów, anemia, egzemy. To pierwsze oznaki nietolerancji glutenu.
  4. Choroba Duhringa. Jest to również nietolerancja na gluten. Nie objawia się ona jednak powikłaniami ze strony układu trawiennego. Zmiany  zaobserwować można natomiast na skórze - rumień i pęcherze. Choroba ta nazywana jest często skórną manifestacją celiakii.

Po jakie produkty bezglutenowe warto sięgać?

Istnieje grupa produktów, które na 100% nie zawierają białek glutenu. Przechodząc na dietę bezglutenową - musisz być ostrożny i uważać na produkty z glutenem ukrytym. Istnieje zasada -  im bardziej produkt  przetworzony genetycznie, tym większe prawdopodobieństwo, że zawiera on gluten. Do produktów bezpiecznych należą:

  • Ryż
  • Kukurydza
  • Gryka
  • Rośliny strączkowe
  • Proso
  • Ziemniaki
  • Warzywa
  • Owoce
  • Jajka
  • Nabiał
  • Orzechy
  • Mięso
  • Ryby
  • Oleje

Wymienione produkty nie zawierają naturalnie glutenu. Musisz jednak wiedzieć, że mogą być nim zanieczyszczone np. w procesie produkcji lub w czasie pakowanie. Dla pewności zawsze sprawdzaj oznaczenia znajdujące się na opakowaniach.

Moda gluten free – nie musisz jej ulegać!

Jeśli zauważyłeś u siebie jakiekolwiek z wcześniej wymienionych objawów, najlepszym wyjściem będzie konsultacja z lekarzem. Możliwe, że cierpisz na którąś z opisanych przypadłości. Tylko  lekarz może wykluczyć inne choroby. Jeśli jednak nie zaobserwowałeś u siebie żadnych niepokojących objawów, nie ma sensu eliminować glutenu z diety. Wykluczenie z jadłospisu wszystkich produktów zawierających gluten, bez konsultacji ze specjalistą, może mieć fatalne skutki takie jak np. niedobory witamin i minerałów. Dieta bezglutenowa jest także uboga w błonnik. Brak tego składnika wpływa negatywnie na perystaltykę jelit.

Dieta bezglutenowa to lepsze samopoczucie i zdrowie  osób z celiakią, nietolerancją i alergią na gluten. Nie ma  dowodów, że powinna być ona zalecana dla wszystkich innych osób. Jeśli chcesz się zdrowo odżywiać, zmień ogólne nawyki żywieniowe. Ogranicz cukier, niezdrowe tłuszcze, produkty przetworzone.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

usercart